REKOMENDACJA dla projektora laserowego SONY VPL-XW5100ES
P0niżej obszerne fragmenty recenzji opublikowanej na łamach serwisu Projector Reviews.
Sony BRAVIA Projector 7 (VPL-XW5100ES) jest najnowszym modelem w linii projektorów kina domowego 4K SXRD od Sony. Inne projektory w tej ofercie to BRAVIA Projector 9 (VPL-XW8100ES), BRAVIA Projector 8 (VPL-XW6100ES) oraz model podstawowy VPL-XW5000ES. Projektor BRAVIA Projector 7 jest sprzedawany za 29 999 zł, tak więc został zaprojektowany, by stworzyć bardziej dostępny cenowo produkt do istniejącej już serii projektorów kinowych Bravia : BRAVIA Projector 9 VPL-XW8100 (oficjalna cena MSRP około 128 000 zł) a VPL-XW6100ES (MSRP około 68 000zł).
Choć Projector 7 wygląda niemal identycznie jak wielokrotnie nagradzany VPL-XW5000ES, nowy model oferuje zauważalną poprawę jakości obrazu i funkcjonalności. BRAVIA Projector 7 używa laserowego źródła światła Z‑Phosphor, które potrafi dostarczyć 2200 lumenów, zatem jest o 200 lumenów jaśniejszy niż XW5000ES. BRAVIA Projector 7 wykorzystuje ten sam „XR Processor for Projector”, który znajduje się w wyższych modelach Sony, takich jak BRAVIA Projector 8 i BRAVIA Projector 9.
Dzięki zaawansowanemu przetwarzaniu wideo BRAVIA Projector 7 oferuje funkcje takie jak XR Dynamic Tone Mapping, XR Deep Black, XR TRILUMINOS PRO i XR Clear Image. Technologie te współpracują, by zwiększyć kontrast, zoptymalizować dokładność kolorów i podnieść jakość treści o niższej rozdzielczości, dla większej wierności wizualnej.
Projektor BRAVIA Projector 7 obsługuje także treści o wysokiej liczbie klatek, do 4K przy 120 klatkach na sekundę poprzez HDMI 2.1, przy czym opóźnienie wejścia (input lag) zostało zredukowane do nawet 12 milisekund, co czyni go doskonałym rozwiązaniem dla graczy poszukujących płynności i responsywności.
BRAVIA Projector 7 (XW5100ES) wyposażony jest w manualny zestaw soczewek (manual lens assembly). Jednak jednostka zawiera funkcje poprawiające elastyczność instalacji: VPL-XW5100ES posiada korekcję keystone’a narożników (corner keystone correction) oraz ręczne przesunięcie obiektywu (manual lens shift), co pomaga użytkownikom uzyskać precyzyjne wyrównanie obrazu. Wprowadza także nowy tryb skalowania proporcji obrazu (aspect ratio scaling mode), który pozwala widzom przełączać się między formatami 16:9 a Cinemascope bez konieczności regulacji soczewki.
BRAVIA Projector 7 jest kompatybilny z głównymi platformami automatyki domowej takimi jak Control4 i Crestron, i wspiera diagnostykę zdalną przez serwisy takie jak OvrC i Domotz. Przy kompaktowej formie i laserowym źródle światła ocenianym na do 20 000 godzin, Sony celuje tym modelem w poważnych entuzjastów projekcji szukających wysokiej jakości doświadczenia kina domowego.

PRZEGLĄD
BRAVIA Projektor 7 VPL-XW5100ES to projektor do kina domowego 4K SXRD sprzedawany za 29 999 zł. Zawiera wiele z popularnych funkcji Sony oraz technologii własnych, o których szeroko pisaliśmy w naszych recenzjach innych projektorów Sony. Ponieważ wiele z cech projektorów Sony się powtarza, te informacje znajdziesz teraz również na naszej stronie „Sony Feature Explanation”. Dodatkowo, terminy pogrubione lub wyróżnione w artykule można kliknąć, by poznać dokładniejszą definicję.
Projektor BRAVIA Projector 7 używa laserowego źródła światła Z‑Phosphor, które może dostarczyć do 2200 lumenów ANSI — co jest więcej niż 2200 lumenów oferowanych przez VPL-XW5000ES. Jak wszystkie projektory kina domowego 4K Sony, BRAVIA Projector 7 wykorzystuje trójpanelowy system obrazowania 4K SXRD, podobny do tych, które znajdują się w projektorach kinowych Sony w wielu kinach na całym świecie.
Projektory serii XW, w tym BRAVIA Projector 7, zawierają najnowszą wersję paneli SXRD od Sony. Te panele SXRD o przekątnej 0,61 cala oferują natywną rozdzielczość 4K UHD (3840 × 2160) przy proporcjach 16:9. Panele 4K SXRD Sony dostarczają też głębsze czernie i wyższy kontrast natywny niż panele LCD lub układy DLP używane w większości konsumenckich projektorów kina domowego. Oprócz znakomitego kontrastu natywnego, BRAVIA Projector 7 potrafi precyzyjnie modulować źródło światła laserowego, tak że współczynnik kontrastu dynamicznego projektora jest niemal nieskończony.
Wysokiej jakości procesor wideo jest jednym z głównych czynników, który odróżnia premium’owy projektor kina domowego od tańszego modelu. BRAVIA Projector 7 używa tego samego „XR Processor for Projector”, który stosowany jest w wyższych modelach Sony, takich jak BRAVIA Projector 9. Początkowo zaprojektowany dla telewizorów Sony BRAVIA, procesor XR został specjalnie dostosowany do najnowszych projektorów 4K SXRD Sony. Ten procesor to znaczący krok naprzód względem procesora X1 Ultimate stosowanego w starszych modelach takich jak VPL-XW5000ES.

Dzięki procesorowi XR, BRAVIA Projector 7 zawiera szereg zaawansowanych funkcji, w tym XR Dynamic Tone Mapping, XR Deep Black, XR TRILUMINOS Pro i XR Clear Image. Ulepszenia te poprawiają przetwarzanie obrazu w czasie rzeczywistym, kontrast oraz wierne odwzorowanie kolorów. BRAVIA Projector 7 obsługuje zarówno HDR10, jak i HLG (Hybrid Log‑Gamma). Podczas gdy jasność projektorów kinowych nadal się zwiększa, główne czynniki prowadzące do niedawnej poprawy jakości obrazu HDR to efektywne dynamiczne odwzorowanie tonów (tone mapping) oraz bardziej zdefiniowane krzywe kontrastu odwzorowania tonów.
Nowa funkcja XR Dynamic Tone Mapping analizuje treść HDR10 klatka po klatce, by zoptymalizować wygląd materiału HDR. Dostosowywanie jasności i koloru każdej klatki w czasie rzeczywistym daje bardziej żywy obraz HDR. Funkcja ta podnosi poziom treści HDR, dostarczając jaśniejszy obraz z lepszymi detalami w światłach i cieniach.
BRAVIA Projector 7 zawiera także funkcję XR Deep Black, która precyzyjnie kontroluje wygaszanie lasera, by wydobyć głębokie, atramentowe czernie, nie kompromitując przy tym klarowności otaczających detali. Chociaż projektory Sony 4K SXRD zawsze oferowały znakomity kontrast natywny, poprawa poziomów czerni jest od razu zauważalna przy oglądaniu ciemniejszych scen w porównaniu ze starszymi modelami. Funkcja XR TRILUMINOS Pro jest zaprojektowana tak, by przekazywać ponad miliard kolorów, co powinno zapewnić bardziej realistyczne wrażenia wizualne.
Technologia XR Clear Image dodatkowo wzmacnia to, skalując obraz do poziomu bliskiego 4K, nawet kiedy oryginalny materiał ma niższą jakość, sprawiając, że starsze filmy i programy wyglądają lepiej. Lepsze przetwarzanie wideo, wyższa jasność, wysokokontrastowe panele SXRD i dynamiczne wygaszanie lasera sprawiają, że treści HDR wyglądają bliżej tego, co widzisz na wysokiej klasy, jasnym telewizorze panelowym.
Kolejnym obszarem, w którym BRAVIA Projector 7 pokazuje wyraźną poprawę względem VPL-XW5000ES, jest wydajność w grach. XW5100ES wspiera 4K przy 120 Hz z opóźnieniem wejścia około 12 ms. To znacząca ulepszenie w stosunku do XW5000ES, który pracował maksymalnie w 4K 60 Hz z wyższym opóźnieniem wejścia około 21 ms. Nowy model zawiera także HDMI 2.1 oraz tryb Auto Low Latency Mode (ALLM), funkcje niezbędne dla nowoczesnych konsol gier i wydajnych komputerów. Te funkcje skutkują płynniejszą, bardziej responsywną rozgrywką.
Nowy tryb skalowania proporcji obrazu (Aspect Ratio Scaling Mode) w BRAVIA Projector 7 pozwala użytkownikom przełączać się między treściami 2,35:1 i 16:9 na ekranach Cinemascope bez ręcznej regulacji obiektywu. Jak wszystkie projektory Sony 4K SXRD, BRAVIA Projector 7 jest kompatybilny z głównymi systemami sterowania, w tym Control4, Crestron, Savant i AMX. Projektor integruje się także bezproblemowo z systemami zarządzania zdalnego (Smart Remote Management), takimi jak OvrC i Domotz, co może uprościć konserwację i rozwiązywanie problemów, szczególnie dla instalatorów profesjonalnych.

ROZWIĄZANIA SPRZĘTOWE
Sony BRAVIA Projector 7 (VPL-XW5100ES) wygląda identycznie jak model VPL-XW5000ES. Obudowa ma wymiary około 46 cm szerokości, 20 cm wysokości i 48 cm głębokości, a waga wynosi ok. 12,7 kg, co czyni go większym i cięższym niż większość projektorów DLP przeznaczonych do kina domowego.
Egzemplarz BRAVIA Projector 7, który Sony udostępniło do testów, był w kolorze czarnym, ale model ten dostępny jest również w wersji białej. Większość projektorów premium do kina domowego jest używana w ciemnych pomieszczeniach, więc ich obudowa zazwyczaj ma kolor czarny. Jednak w niektórych sytuacjach biała obudowa może lepiej komponować się z otoczeniem — na przykład, gdy projektor jest montowany na białym suficie lub ustawiony przy jasnej ścianie, biały kolor czyni urządzenie mniej widocznym i mniej inwazyjnym wizualnie w ciągu dnia.
BRAVIA Projector 7 wyposażono w dwa wejścia HDMI 2.1, które obsługują 4K przy 120 klatkach na sekundę. To świetna wiadomość dla graczy, ponieważ komputery gamingowe oraz konsole takie jak PlayStation 5 czy Xbox Series X wspierają rozgrywkę właśnie w tym formacie. Po aktywacji trybu gry opóźnienie wejścia (input lag) wynosi zaledwie 12 ms, co pozwala na szybką, dynamiczną i płynną rozgrywkę.
Zasilanie projektora podłączane jest z tyłu urządzenia, po prawej stronie na dole. Wloty wentylacyjne znajdują się z przodu (po bokach obiektywu), a wyloty — z tyłu. Choć redakcja nie przeprowadzała pomiarów hałasu wentylatora, Sony deklaruje poziom hałasu na poziomie 24 dB, co jest znacznie cichsze niż większość testowanych projektorów. Dźwięk wentylatora jest niskotonowy i mało słyszalny — niezależnie od tego, czy projektor działa w dedykowanym kinie domowym, czy w salonie.
TRYBY OBRAZU: JASNOŚĆ I TEMPERATURA BARWOWA
Poniżej znajduje się zestawienie trybów obrazu wraz z odpowiadającą im jasnością (w lumenach) oraz średnią temperaturą barwową:
| Tryb obrazu | Jasność (lm) | Średnia temperatura barwowa (Kelwin) |
|---|---|---|
| Cinema Film 1 | 2028 | 6614K |
| Cinema Film 2 | 1903 | 6602K |
| Reference | 1921 | 6544K |
| TV | 2045 | 10021K |
| Photo | 1799 | 5502K |
| Game | 1930 | 6566K |
| Bright Cinema | 2164 | 7641K |
| Bright TV | 2125 | 9254K |
| User | 1927 | 6550K |
| IMAX Enhanced | 2048 | 6601K |
Nawet po kalibracji pod kątem SDR, BRAVIA Projector 7 dostarczał niemal 200 nitów (cd/m²) na 100-calowym ekranie o matowej białej powierzchni, co oznacza wysoką jasność jak na projektor. Wiele innych projektorów traci nawet połowę deklarowanej jasności po kalibracji, jednak XW5100ES utrzymał większość swojej jasności sprzed kalibracji.
W praktyce oznacza to, że jeśli planujesz używać projektora na ekranie poniżej 130 cali, model XW5100ES w zupełności wystarczy, chyba że zależy Ci na obiektywie z motoryzacją (automatycznym zoomem i pamięciami pozycji).
POZIOM CZERNI I DETALE W CIENIACH
Projektor Sony BRAVIA Projector 7 (VPL-XW5100ES) wyposażony jest w te same panele SXRD 0,61 cala, które znajdują się w pozostałych projektorach serii BRAVIA. Dzięki temu jego kontrast natywny oraz poziomy czerni są bardzo zbliżone do tych w pozostałych modelach.
Choć jasność projektora ma znaczenie, to właśnie głębokie, precyzyjne czernie są tym, co odróżnia dobre kino domowe od doskonałego. Jeśli porównujemy dwa projektory o identycznej jasności, to ten, który generuje głębszą czerń, zaoferuje wyższy postrzegany kontrast.
Mierzony kontrast natywny projektora był wyższy niż dynamiczny kontrast większości projektorów DLP. Osiągnięto wartość bliską 16 000:1, co przekracza wyniki wszystkich innych projektorów, które testowałem w swoim pokoju — z wyjątkiem projektora JVC. Choć JVC z matrycą D-ILA oferował wyższy kontrast natywny, Sony BRAVIA Projector 7 (VPL-XW5100ES) doskonale wykorzystuje swój potencjał kontrastowy, by zapewnić znakomite czernie i kontrast w rzeczywistych treściach SDR i HDR.

Gdy ustawimy funkcję Dynamic Control na Full (pełna), BRAVIA Projector 7 potrafi całkowicie wygasić źródło światła laserowego, gdy wykryje czarną klatkę — co teoretycznie pozwala osiągnąć nieskończony kontrast dynamiczny. W moim pokoju pomiarowym uzyskałem wartość około 350 000:1. Choć natywny kontrast JVC NZ500 był wyższy, to kontrast dynamiczny obu projektorów był bardzo zbliżony.
Połączenie wysokiego kontrastu natywnego paneli SXRD z precyzyjnym sterowaniem jasnością lasera dało w efekcie znakomity poziom czerni. W moim pomieszczeniu testowym BRAVIA Projector 7 zapewnił głębokie czernie i bogate detale w cieniach. Większość seansów przeprowadziłem z ustawieniem Dynamic Control na Limited, co aktywowało ściemnianie lasera i dynamiczną przysłonę.
Nie tylko czernie były bardzo głębokie — ale też subtelne szczegóły w ciemnych scenach pozostawały wyraźnie widoczne. Dzięki jasności 2300 lumenów (wg specyfikacji) oraz znakomitemu poziomowi czerni, obraz „wychodził z ekranu” na 120-calowym ekranie w zaciemnionym pokoju.
STANDARDOWY ZAKRES DYNAMICZNY (SDR)
Choć liczba dostępnych treści w 4K HDR rośnie bardzo szybko, nadal istnieje znaczna grupa widzów, którzy oglądają dużo materiałów w 4K SDR i HD. Dzięki natywnym panelom SXRD o rozdzielczości 4K UHD (3840×2160), BRAVIA Projector 7 dostarczył ostry i szczegółowy obraz zarówno z odtwarzacza Blu-ray 4K, jak i systemu Kaleidescape.
Ponieważ większość programów telewizyjnych i transmisji na żywo nadal jest produkowana w HD, wysokiej jakości skalowanie do 4K pozostaje kluczowe. Sony ma ponad dekadę doświadczenia w skalowaniu do 4K, i jak można było się spodziewać, Projector 7 radzi sobie z tym doskonale. Nowa funkcja XR Clear Image dostarcza ostrzejszy obraz bez przesadnego podbijania ziarnistości filmu — co szczególnie widać w klasykach jak Lawrence z Arabii.
Warto odnotować, że BRAVIA Projector 7 nie obsługuje treści 3D. Jednak ponieważ 3D nie jest dziś szeroko wykorzystywane — poza starszymi płytami Blu-ray i nielicznymi grami — większość użytkowników raczej nie będzie tej funkcji brakować.
WYSOKI ZAKRES DYNAMICZNY (HDR)
Jeśli chodzi o jakość obrazu HDR, rozmiar ekranu odgrywa kluczową rolę. Choć nominalna jasność projektora wynosi 2200 lumenów, nie jest to wystarczająco dużo, aby zapewnić efektowny, bardzo jasny obraz HDR na bardzo dużych ekranach. Jednak na ekranach do 135 cali projektor radzi sobie znakomicie.
BRAVIA Projector 7 potrafi odwzorować około 95% przestrzeni barw DCI-P3, co sprawia, że kolory w treściach HDR wyglądają żywo i realistycznie. Istnieją projektory z technologią tri-laser, które potrafią odwzorować znacznie szerszą przestrzeń kolorów, jednak ich odwzorowanie barw często bywa przesadzone. Dlatego większość wysokiej klasy projektorów kina domowego wciąż opiera się na niebieskim laserze z luminoforem (blue laser phosphor), który daje bardziej naturalny obraz.
Po testach i analizie, trybem zapewniającym najlepsze wrażenia HDR okazał się Cinema Film 2, ponieważ daje dostęp do dodatkowych ustawień HDR, co przekłada się na bardziej dynamiczny i realistyczny obraz.
Dynamic HDR Enhancer i tone mapping – więcej kontroli, lepsze rezultaty
Dwa tryby: Cinema Film 1 i Cinema Film 2 pozwalają użytkownikowi uzyskać dostęp do ustawień:
Dynamic HDR Enhancer
HDR Tone Mapping
…poprzez podmenu Cinema Black Pro. Te dwa ustawienia dają użytkownikowi większą kontrolę nad możliwościami HDR projektora, co skutkuje bardziej dynamicznym i realistycznym obrazem, który wydobywa szczegóły, jakie przy statycznym HDR mogłyby zostać utracone.
Funkcja HDR Tone Mapping dostępna jest tylko w trybach Cinema Film 1 i 2, a niedostępna w trybach USER i REFERENCE. Jej brak ogranicza zdolność projektora do pełnego wykorzystania potencjału procesora XR w optymalizacji jakości obrazu w wymagających materiałach HDR.
Ustawienie HDR Tone Mapping robi zauważalną różnicę w jakości obrazu — obraz zyskuje więcej „mocy”, a ogólne wrażenie wizualne jest lepsze. Jeśli chcesz w pełni wykorzystać możliwości przetwarzania HDR wbudowane w Sony BRAVIA Projector 7, konieczne jest wybranie trybu, który zawiera zarówno Dynamic HDR Enhancer, jak i HDR Tone Mapping.
Pomiar jasności HDR i realne scenariusze
W trybie HDR USER, projektor osiągnął jasność bliską 200 nitów na 120-calowym matowym ekranie. To więcej niż wystarczająco, by cieszyć się efektownym HDR-em, a większa jasność zmniejsza ilość koniecznego mapowania tonalnego, jakie musi zostać zastosowane do treści HDR.
Jedną z trudniejszych scen testowych była finałowa sekwencja w filmie „Lucy”, wyjątkowo jasna. Projektory często mają problem, aby utrzymać jasne tło i jednocześnie zachować detale np. w białych fartuchach laborantów. Choć większa jasność byłaby pomocna, BRAVIA Projector 7 stworzył najlepszy obraz HDR, jaki widziałem w projektorze o podobnym zakresie jasności.
W ciemniejszych scenach z filmów jak „1917” czy „The Batman”, BRAVIA Projector 7 radził sobie lepiej niż starszy XW5000ES, lepiej oddając detale w cieniach. Choć niektóre konkurencyjne projektory, np. JVC NZ500, oferują jeszcze lepszy poziom czerni, Sony prezentuje wyraźny postęp.
OSTATNIE REFLEKSJE
Sony BRAVIA Projector 7 oferuje niemal wszystko, czego może oczekiwać entuzjasta kina domowego od projektora klasy premium: natywna rozdzielczość 4K, dokładne odwzorowanie kolorów, głębokie czernie, a wszystko to zamknięte w stosunkowo kompaktowej obudowie.

W moim pomieszczeniu testowym, na ekranie o przekątnej 120 cali, jakość obrazu generowanego przez BRAVIA Projector 7 była znakomita. Choć projektor ten jest naprawdę świetny, muszę przyznać, że dodatkowa jasność byłaby mile widziana. Na podstawie moich testów uważam, że do uzyskania wyjątkowej jakości obrazu HDR potrzeba przynajmniej 200 nitów (cd/m²). Przy 2200 lumenach, BRAVIA Projector 7 nie jest w stanie osiągnąć takiej jasności na bardzo dużym ekranie z powierzchnią matową.
Nie oznacza to jednak, że HDR w tym modelu zawodzi — wręcz przeciwnie. Jakość obrazu HDR jest bardzo dobra, ale jeśli planujesz używać ekranu o przekątnej powyżej 130 cali, warto rozważyć przejście na jaśniejszy model, np. Sony BRAVIA Projector 8.
Niezależnie od tego, czy oglądasz filmy, czy grasz w gry, BRAVIA Projector 7 oferuje wciągające wrażenia wizualne. Dzięki natywnemu panelowi 4K SXRD, wysokiemu kontrastowi natywnemu oraz nowoczesnemu procesorowi XR, ten projektor to znakomity sposób na podniesienie poziomu domowej rozrywki.
Na moment pisania tej recenzji finalna cena detaliczna nie została jeszcze ogłoszona. Jeśli BRAVIA Projector 7 będzie kosztował w okolicach 10 000 dolarów, to z pewnością trafi na moją krótką listę ulubionych projektorów klasy premium w średnim segmencie cenowym.
EDIT: w POLSCE projektor kosztuje taniej niż rekomendowana cena w USA


