Pierwsze rozmowy z Inwestorem dotyczyły prostego, aczkolwiek dobrego kina domowego, które Inwestor zamierzał urządzić w nowo wygospodarowanym pomieszczeniu na poddaszu domu jednorodzinnego. Przybliżone wymiary pomieszczenia to 795 x 530 cm, gdzie znaczna część powierzchni z boku i tyłu znajdowała się pod skosami. Wcześniej pomieszczenie było użytkowane przez dzieci, które z racji wieku opuściło rodzinny dom.

Kino miało być wykorzystywane głównie do oglądania filmów oraz telewizji. Sporą udział miał przypaść oglądaniu wydarzeń sportowych, gdyż głowa domu była zapalonym miłośnikiem sportów drużynowych. Przeżywanie emocji było planowane zarówno w pojedynkę, jak i w gronie bliskich osób. Co do samego systemu, liczyła się jakość, prostota obsługi oraz oczywiście najlepszy efekt możliwy do uzyskania w ramach danego budżetu. Czyli słynny „optymalny stosunek jakości do ceny”.

Poznając bliżej wymagania Inwestora, zrozumieliśmy że oczekuje on lepszego efektu aniżeli mógłby mu zaoferować „prosty system kinowy”. Klient był świadomy i miał wcześniej styczność z prywatnym kinem, przebywał w kilku tego typu pomieszczeniach i miał wyobrażenie co chciałby osiągnąć.

Po wielu godzinach rozmów, analiz i ustaleń – opracowaliśmy naszą koncepcję, która stała się podstawą do prac nad projektem kina. Zgodnie ustaliliśmy, że skoro pomieszczenie jest przeznaczone wyłącznie do oglądania filmów i telewizji, to możemy je dowolnie zaadoptować pod kątem akustycznym, aby tylko uzyskać optymalną jakość dźwięku. Jedynym warunek jaki postawił Inwestor – to brak brudnych prac w domu. Jeśli już takowe będą musiały się pojawić, to aby przebiegały możliwie najmniej uciążliwie dla domowników i były montowane w oparciu o wcześniej przygotowane komponenty.

Równolegle rozpoczęliśmy prace nad projektem kina (zabudowy ekranowej, konstrukcji podestu, rozmieszczenia komponentów systemu kina, tras kablowych, wentylacji szafy rack, rozmieszczenia urządzeń, sposobu sterowania i obsługi systemu) oraz projektem akustycznym (adaptacji akustycznej pomieszczenia pod kątem uzyskania pożądanych parametrów dla pomieszczeń kinowych zgodnych z zaleceniami THX, CEDIA i HAA). Kwestie izolacji akustycznej pominęliśmy z racji na brak możliwości wykonywania prac typowo budowlanych, a te byłyby niezbędne przy takim zakresie. Ponadto dom znajdował się z dala od ulic i ruchu miejskiego, zaś poziom hałasu wewnątrz pomieszczenia był stosunkowo niski (w dolnych granicach standardowego poziomu ok. 34-42dBA).

Pierwszym krokiem było ustalenie ilości widzów i ich rozmieszczenie. Ustaliliśmy, że optymalny rozkład siedzeń to dwa rzędy po 3 fotele. Pierwszy rząd miał zawierać fotele kinowe elektrycznie rozwijane z możliwością ułożenia ciała do pozycji leżącej. Drugi rząd miał być rzadziej używany, stad też skoncentrowaliśmy się na fotelach ręcznie rozkładanych. Fotele elektryczne zapewniają najlepszy komfort, z racji na możliwość nieograniczonej ilości pozycji rozłożenia. W odróżnieniu od foteli manualnych, zmiana pochylenia nie odbywa się skokowo. Widz może idealnie dopasować stopień rozłożenia fotela do swojej ulubionej pozycji, która podczas seansu może się wielokrotnie zmieniać.

W domowych salkach kinowych składających się z kilku rzędów widzów niemal zawsze niezbędny jest podest. Pozwala na podniesienie linii wzroku widzów w dalszych rzędach, tak aby widzowie siedzących w rzędzie przed – nie zasłaniali obrazu oraz i nie blokowali dźwięku podczas seansu. Jest to rozwiązanie znane z kin komercyjnych. W naszej instalacji, podest poza wspomnianą funkcją związaną z komfortem użytkowym, pełnił również rolę pułapki basowej.

W projekcie akustycznym zostały wyliczone parametry podestu (wypełnienie, materiały z których został wykonany, ilość i wielkość otworów wlotowych, przegrody) po to, aby podest pochłaniał niskie częstotliwości w określonym zakresie.  Zależało nam, aby czas pogłosu dla niskich częstotliwości był odpowiednio krótki, zaś bas stał się sprężysty, szybki i dynamiczny. Podest umożliwiał montaż  delikatnego oświetlenia przypodłogowego. Wykorzystywanego podczas seansu, przerw oraz momentami poprzedzającym seans. Dookoła podestu został zainstalowany wąż świetlny, który był uruchamiany z poziomu systemu sterowania.

Na etapie projektowania systemu planowaliśmy zastosować projektor LED DLP firmy Sim2, model Sim2 M.150. To doskonały projektor o wysokiej jakości optyce, który wyświetla jeden z ostrzejszych obrazów jakie można spotkać wśród projektorów. Dobrze nagrane filmy sprawiają uczucie jakbyśmy oglądali cyfrowe zdjęcia fotograficzne. Do tego doskonałe odwzorowanie ruchu i głębia obrazu. Projektor ten posiada ograniczenie w postaci jasności świecenia, jego jasność jest wystarczająca na komfortowe oglądanie na ekranie nie większym niż 280 cm. Po przekroczeniu tej wielkości należy się liczyć ze spadkiem dynamiki. Uznaliśmy, że przy zastosowaniu go do oglądania wydarzeń sportowych nie powinniśmy doprowadzić do spadku jasności obrazu. Uwzględniając powyższe i zważywszy na wielkość pomieszczenia oraz odległości widzów w I i II rzędzie, zdecydowaliśmy się na instalację ekranu o szerokości 280 cm w podstawie. Dawało to rozsądny kompromis pomiędzy względnie wysoką jasnością a wielkością obrazu (większy ekran = mniejsza jasność obrazu).

W 99% przypadków, jeśli realizacja kina jest na poziomie wyższym i jeśli chcemy uzyskać „prawdziwie kinowy efekt” – musimy zdecydować się na instalację z ekranem transparentnym akustycznie i głośnikami osadzonymi za ekranem. Z uwagi, że dysponowaliśmy niewielką przestrzenią, którą mogliśmy przeznaczyć na zabudowę ściany akustycznej – zdecydowaliśmy się na ekran Screen Excellence Enlightor 4K. To powierzchnia typu „plecionego”, która nie wymaga tak dużej odległości głośnika od powierzchni jak typowa mikroperforacja z oferty np. Stewart FilmScreen. Rozwiązanie Enlightor 4K zapewnia dobre parametry „przepuszczalności” dźwięku przy zachowaniu dobrej ostrości obrazu.

W każdym komercyjnym kinie głośniki przednie są zlokalizowane za ekranem pod odpowiednim kątem oraz na odpowiedniej wysokości względem widzów. Zabieg ma na celu uzyskanie spójności dźwięku z obrazem, pokrycie dźwiękiem wszystkich miejsc siedzących i poprawną scenę muzyczną. Doznania podczas takiego seansu znacznie przewyższają te, podczas których dźwięk jest dystrybuowany poza kontrolą.

Mieliśmy to szczęście, że klient słyszał i znał przewagę systemu opartego na głośnikach zaekranowych więc nie musieliśmy go zbyt długo namawiać na to rozwiązanie. Jeśli raz usłyszymy różnice, trudno nam będzie zaakceptować powrót do typowego nagłośnienia wolnostojącego po bokach ekranu.

Inwestor nie wyraził zgody na żadne brudne prace w pomieszczeniu. Wykonaliśmy dokumentację projektową ściany przedniej i przekazaliśmy stolarzowi celem wykonania gotowych części i elementów, które zostałyby złożone na miejscu. Dzięki temu przygotowanie konstrukcji jak i jej montaż odbył się bez brudzenia i hałasowania.

Większe wyzwanie stanowiła lokalizacja głośników efektowych. Z prawej strony od ekranu dysponowaliśmy ścianą do której mogliśmy zamocować głośniki. Z lewej części pomieszczenie było otwarte. Mieliśmy do wyboru 2 opcje. Pierwsza to wykonanie konstrukcji do montażu głośników i przymocowanie uchwytów do belek otaczających miejsca siedzące. Drugą opcją było ustawienie głośników na podstawkach podłogowych, co z jednej strony nie sprawdziłoby się w dłuższej perspektywie, zaś z drugiej – generowałoby za dużo problemów. Długości uchwytów, jak i ich stopień gięcia był podyktowany uzyskaniem wzorcowego pokrycia dźwiękiem miejsc widzów. Głośniki efektowe nie mogą znajdować się zbyt blisko widzów, gdyż z jednej strony nie będą w stanie zapewnić zbliżonego poziomu nagłośnienia dla widzów znajdujących się w dalszych miejscach od głośnika, a z drugiej dźwięk dochodzący do widza będzie zbyt łatwy do lokalizacji. Nie uzyskamy pożądanego efektu przestrzenności.

Instalacje kinowe rządzą się swoimi prawami i na każdy element wyposażenia, jak i wystroju są ustanowione normy i zalecenia. Dobór głośników podyktowany jest konkretnymi zasadami, które precyzyjnie określają jakie warunki muszą być spełnione przez dany głośnik, aby mógł on zostać zainstalowany w systemie kinowym. Przy projektach kinowych stosujemy zwykle nagłośnienie Procella Audio, ponieważ spełnia ona nasze wymagania. To stosunkowo niewielka firma z siedzibą w Szwecji założona przez byłych szefów DTS Europe, zatem ludzi którzy „zjedli swoje zęby” na nagłośnieniu systemów kinowych. Charakterystyka przetwarzania zestawów głośnikowych Procella Audio jest nadzwyczaj gładka i rozciągnięta. Kierunkowość w całym pasmie jest doskonale zrównoważona. Dodatkowo produkty cechuje bardzo niski poziom zniekształceń harmonicznych oraz niedościgniona w swojej cenie liniowość przy braku kompresji (dynamika).

Po ustaleniu odległości widzów w I jak i II rzędzie względem ekranu, znaliśmy odległość widzów od głośników. Wiedzieliśmy jaką skuteczność i moc potrzebujemy do osiągnięcia pożądanego ciśnienia akustycznego w miejscach odsłuchu. Odległość widzów w I rzędzie względem ekranu wynosiła ok. 340 cm, zatem wybór padł na zestaw głośnikowy Procella Audio P8, który referencyjny poziom odsłuchu (105dB) uzyskuje, kiedy słuchacz znajduje się do 4m od głośnika (przy zwrotnicy 80hz). Standardowy poziom odsłuchu uzyskujemy zaś do 6m, co pozwoliło nam na bezpieczne nagłośnienie pomieszczenia kinowego bez niebezpieczeństwa, że nie zostanie osiągnięty efekt „prawdziwego kina”. Zestawy głośnikowe P8 posiadają certyfikację THX Approval  (nie należy mylić z konsumenckimi oznaczeniami THX Ultra itp.) i mogą z powodzeniem być stosowane w takich aplikacjach jak studia nagrań, post produkcji filmowej, czy też profesjonalnych salek kinowych. Wszystkie zestawy głośnikowe Procella Audio  używają głośników kompresyjnych o stałej kierunkowości. Są w stanie dostarczać ogromne ilości dynamicznego, bardzo dokładnego dźwięku o naturalnej, niemal liniowej charakterystyce.

Zgodnie z zaleceniami kinowymi THX, Dolby oraz DTS – wszystkie kanały przednie (lewy, prawy oraz centralny) zbudowane zostały w oparciu o ten sam zestaw głośnikowy P8. W oparciu o tę zasadę zbudowane są wszystkie najlepsze kina. Nie chcemy dopuścić do sytuacji, w której widzowie będą w stanie usłyszeć różnice w dźwięku pomiędzy kanałami, wynikające z różnic w konstrukcji głośników przednich.

Za kanały efektowe odpowiadały zestawy Procella Audio P6, które odpowiednio były zlokalizowane po bokach i za widzami. Zostały one osadzone z prawej strony bezpośrednio na ścianie, zaś na pozostałych 2 stronach (tył i lewy bok) do belek.

Za niskie częstotliwości odpowiadał aktywny Subwoofer Procella Audio P15, zbudowany z dwóch 15 calowych głośników niskotonowych napędzanych wewnętrznym wzmacniaczem o mocy 2x350W z DSP. Subwoofer przy niewielkiej głębokości jest zdolny uzyskać imponujący wynik 125dB przy 50Hz (-3dB przy 22Hz).  Niewielka głębokość sprawia, że idealnie nadaje się do instalacji w zabudowie, którą można stworzyć w warunkach domowych. Dodatkowo predefiniowane tryby DSP pozwalają  na instalację zarówno w wersji wolnostojącej, przy ścianie, w rogu, jak i oczywiście w baffle wall.

Zestawy Procella zostały napędzone 7 końcówkami mocy amerykańskiej firmy Parasound z serii New Classic, z których każda dysponuje mocą 250W na kanał przy 8 Ohm. Końcówki zostały podłączone pod procesor kinowy Marantz AV7702. Obraz był dostarczany z odtwarzacza Blu-ray OPPO BDP-95EU podłączonego za pomocą przewodów analogowych audio oraz HDMI do procesora kinowego. Zostały skonfigurowane 2 sposoby na odsłuch materiałów audio – przy użyciu przetworników znajdujących się w odtwarzaczu OPPO (muzyka) oraz przy wykorzystaniu przetwornika w procesorze Marantza (kino). Do oglądania telewizji wykorzystywany był tuner satelitarny VU+ z wbudowanym dyskiem twardym. Multimedia w postaci filmów z plików oraz zdjęć, były odtwarzane z serwera filmowego.

Urządzenia elektroniczne zostały zamontowane w szafie rack firmy Middle Atlantic w pomieszczeniu technicznym, w którym kiedyś była garderoba. Urządzenia zostały zintegrowane z systemem sterowania Control4, co ułatwiło ich obsługę. Zamiast kilku pilotów obsługujących wszystkie urządzenia z osobna, klient otrzymał jednego pilota do obsługi całego pomieszczenia. Poza obsługą urządzeń, siedząc wygodnie w fotelu można włączyć/wyłączyć oraz rozjaśnić/ przyciemnić każdą z 4 stref oświetlenia. Oprócz pilota na podręcznym stoliku znalazł się 7-calowy panel dotykowy Control4 umożliwiający obsługę bardziej zaawansowanych funkcji i opcji systemu.

Pomieszczenie miało nieregularne kształty i wysoki sufit. Generowało to dużą ilość niekontrolowanych odbić dźwięku i wydłużenie czasu pogłosu. Dźwięk w takich pomieszczeniach najczęściej jest mniej przejrzysty i szczegółowy. Dialogi i wokale często są zamglone i rozmyte lekko. Rozwiązaniem było wykonanie adaptacji akustycznej, gdzie skupiliśmy się na przestrzenności, przejrzystości i polepszeniu dynamiki systemu. W części przyekranowej pomieszczenie było zwężone, więc zastosowanie tradycyjnych głośników o szerokich kątach promieniowania wprowadziłoby tylko dodatkowe odbicia i rozmycie dźwięku. Po części pomogło zastosowanie zestawów kinowych Procella Audio P8 z kontrolowaną kierunkowością. Wspomogliśmy to elementami pochłaniającymi zainstalowanymi w miejscach pierwszych odbić (co nie zawsze jest wskazane). Ustroje Vicoustics oprócz bliskiego sąsiedztwa ekranu zostały zamontowane także na skosach sufitowych (redukcja odbić). Tylną ścianę pomieszczenia, gdzie również były skosy wykorzystaliśmy do montażu pułapek basowych, pochłaniających niskie i średnie częstotliwości. Finalnie byliśmy bardzo zadowoleni z efektu końcowego, zostały poprawione wszystkie planowane aspekty dźwięku.

Zawsze po zakończeniu projektu staramy się być w kontakcie z klientem, aby poznać jego uwagi i wrażenia. Klient był zachwycony systemem i mówił, że wieczorne projekcje są znakomite. Niestety, czasem zdarza się tak że wydarzenia sportowe transmitowane są do południa. Salka posiadała okna zamontowane na skosach, z możliwością użycia elektrycznych rolet zewnętrznych. Natomiast klient nie chciał mieć całkowitego zaciemnienia. Rozwiązaniem zatem był jaśniejszy i mocniejszy projektor.

Sim2 M.150 był idealny do projekcji wieczornych i nocnych, ale zdawaliśmy sobie od początku sprawę że projekcje dziennie nie wypadną dobrze. Umówiliśmy się zatem na porównanie, jak wypadnie seans dzienny przy użyciu projektora dysponującego ponad 2x wyższą jasnością. Do porównania posłużył nam Sim2 C3X Lumis, znacznie bardziej zaawansowany, wyrafinowany, jaśniejszy i droższy w stosunku do zainstalowanego projektora. Jak się łatwo domyśleć, wystarczyło kilka chwil, aby przekonać się skąd wynika duża różnica w cenie pomiędzy tymi dwoma rzutnikami. Klient pomyślał chwilę i zdecydował, że podmieniamy projektory. W ten sposób u klienta zagościł flagowy projektor 3-chipowy z oferty Sim2.

Oglądanie dzienne nie było już problemem. Projektor został skalibrowany w oparciu o zasady ISF, optymalizując parametry osobno do projekcji dziennej i nocnej. Projekcja dzienna miała gammę 2.2 i maksymalne natężenie lampy (100% jasności), zaś projekcja nocna gammę 2.4 i obniżone napięcie lampy (75% jasności).

• projektor Sim2 C3X Lumis
• kanały przednie Procella Audio P8 x3
• kanały efektowe Procella Audio P6 x6
• Subwoofer Procella Audio P15 x1
• Końcówka mocy Parassound New Classic 5250v2 / 2250v2
• odtwarzacz OPPO BDP-95
• procesor kinowy Marantz AV7702
• procesor systemu sterowania Control4 HC800
• Pilot Control4
• Panel dotykowy 7” Control4
• System sterowania oświetleniem Control4